
TBMM - Tasarı hakkında bilgi veren Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Hami Yıldırım, 26 türde, 87 bin 849 kooperatif bulunduğunu, bunlardan 59 bin 129'unun yapı kooperatifi olduğunu söyledi. Yıldırım, kooperatiflerin yaklaşık 8,5 milyon üyesinin olduğunu bildirdi.
Yıldırım, yapı kooperatiflerinin, ''konut yapı kooperatifi'', ''küçük sanayi sitesi yapı kooperatifi'' ve ''toplu işyeri yapı kooperatifi'' olarak üçe ayrıldığını belirtti.
AK Parti İstanbul Milletvekili İbrahim Yiğit, genel kurulların yapılmadığı veya gecikmeli yapıldığı gerekçesiyle binlerce dosyanın yargıya taşındığını ifade ederek, bunların gereksiz yere mahkemelere intikal ettirilmemesini istedi.
AK Parti Bursa Milletvekili Ali Koyuncu, kooperatiflerde yetki karmaşası bulunduğunu ifade ederek, aynı dallarda, farklı bakanlıklara bağlı kooperatiflerin olduğunu söyledi. Koyuncu, ''Kooperatifçiliği adam gibi yapacaksak, ihtisas kooperatifleri veya birlikleri oluşturmalıyız. Ya da kooperatifçilikle ilgili bakanlık kurulması gerekir'' dedi.
CHP Mersin Milletvekili Vahap Seçer, kooperatiflerin tek çatı altında toplanmasını veya bununla ilgili bir bakanlık oluşturulmasını önerdi. AK Parti Aydın Milletvekili Ahmet Ertürk de vatandaşların konut, işyeri ya da yazlık sahibi olmak için kooperatiflere girdiğini ancak 20 yılı bulan inşaatların olduğunu söyledi. Ertürk, kendisinin de daha önce kooperatif başkanlığı yaptığını anlatarak, ''Kooperatif başkanıyım demeye utanır hale gelmiştim, insanlar farklı gözle baktılar'' diye konuştu. BDP Şanlıurfa Milletvekili İbrahim Binici de kooperatiflerin tek bakanlık bünyesinde toplanmasını ve yeni bir bakanlık ihdas edilmesini istedi. Komisyon, görüşmelerin ardından tasarıyı tali komisyon olarak benimsedi.
Tasarıya göre, yapı kooperatifleri ve üst kuruluşlarıyla, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ilgili olacak, bakanlık, bunlarla ilgili görevleri üstelenecek.
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, yapı kooperatifçiliğinin gelişmesi için önlemler alacak, bu kooperatifler ve üst birliklerinin kurulmasına, işleyişine, tasfiyesine, denetlenmesine, yapı kooperatiflerinin kuruluş kayıtlarının ve sicillerinin tutulmasına dair işlemleri yapacak, denetlemede bulunacak.
Yapı kooperatifleriyle ilgili görevler, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görevleri arasından çıkarılarak, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına devredilecek.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca başlatılan veya planlanan işler, bunlara dair her türlü hak, yetki ve görevler, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına devredilecek.
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, yapılan iş ve işlemlerden dolayı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının taraf olduğu işlemlerde ve sözleşmelerde taraf olacak.
Bayındırlık ve İskan Bakanlığının personel ve teşkilat yapısı, yapı kooperatifleriyle ilgili görevleri yürütmeye hazır hale getirilinceye kadar, ihtiyaç duyulan personel, kanunun yürürlük tarihinden itibaren 1 yıl süreyle geçici olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca görevlendirebilecek. Komisyon, ayrıca Türkiye'nin, Etiyopya, Tanzanya ve Bahreyn ile tarım alanında imzaladığı uluslararası sözleşmelerin onaylanmasını uygun bulan 3 kanun tasarısını da tali komisyon olarak benimsedi.
Arazi alırken dikkat edilecek en önemli husus öncelikle arazinin niteliğidir. Bu arsa, tarla, zeytinlik, orman vb. gibi adlandırılabilinir. Özellikle niteliği arsa olarak geçen kayıtlarda, tamamen ifrazı yapılmış yani kanuni kesintileri yapılmış ve imar uygulamasına açık bir arazi anlamına gelir. En sağlıklısı budur. Eğer vasfı tarla olarak geçen bir arazi ise, bu arazinin ifrazı yapılmamış yani imar uygulamasına henüz müsait değil demektir. Bu tarla vasfının, arsaya dönüşebilmesi için mevcut yüzölçümünden %35’lik bir kısmının terk edileceği anlamına gelir. Cinsi ve niteliği dışında dikkat edilecek husus arazinin mevcut veya yakın zamanda uygulanacak imar durumudur. İmar durumu bir arazinin gerçek değerini ölçecek en önemli kıstastır. Bunlar dışında arazinin sit alanı, su havzası, orman vasfı, koruma alanı gibi özellikler taşıyıp taşımadığına bakılmalıdır. Bunların hepsi kısıtlayıcı faktörlerdir. Ayrıca büyükşehir veya ilçe belediyelerinden arazi ile ilgili gelecekte düşünülen bir planlamanın olup olmadığına bakılmalıdır. Örneğin yeşil alan, park alanı, yola terk durumu gibi durumlar araştırılmalıdır.” açıklamasında bulundu.